OMURGA ÇÖKME KIRIĞI

Omurga çökme kırığı (vertebral kompresyon fraktürü) nedir?

Çökme kırığı omurga kemiğin darbe altında parçalandığı ve içine doğru ezilerek deforme olduğu spesifik bir kırık türüdür.

Omurga çökme kırığı nasıl gelişir?

Omurga kemiği iki tür kemik dokusundan oluşur - kompakt ve süngerimsi. Kompakt kemik, vertebral kemiğin dış kabuğunu oluşturur. Bu kemik çok sağlamdır ve süngerimsi kemik dokusundan oluşan iç kısım için bir kabuk sağlar. Süngerimsi kemiğin içinde çok fazla boşluk vardır ve süngere benzer. Bu küçük boşluklar kemik iliği ve kan kanalları ile doludur. Diğer kemiklerden farklı olarak omurga kemikleri çoğunlukla süngerimsi kemiklerden oluşur. Bu nedenle, bir kompresyon kırığına yatıkındırlar. Bu kırık çok özeldir çünkü ayrılmış kırık parçaları yoktur, daha çok omurga içine doğru deforme olmuştur.

çökme kırığı

Tipik vakalarda omurga gövdesinin arka kısım korunurken ön kısmı kırılır ve çöker. Dolayısıyla normalde dikdörtgen şeklinde olan omurga trapezoit şekline dönüşür. Bu durum omurganın anormal bir açı oluşturarak deformiteye (yani normal şekil kaybına) neden olur. Açı çok fazlaysa vücut ağırlığı altında zaman içinde çökme artabilir ve deformite ilerleyebilir.

omurga çökme kırığı

Omurga kemikleri genellikle oldukça sağlamdır ve kolayca kırılamaz. Sağlıklı kemiğin kırılması için ciddi darbe gerekir. Lakin kemikleri zayıflatabilecek birkaç durum vardır. Osteoporoz (kemik erimesi hastalığı) özellikle yaşlı kadınlarda sıklıkla rastlanan bir durumdur. Bu rahatsızlık kemik dokusunun kaybı ve giderek kemiklerin kırılgan hale gelmesi ile karakterizedir. Bu hastalar sadece vertebral kompresyon kırığı değil farklı kırıklara da meyillidirler. Çökme kırığın diğer bir yaygın nedeni de kanserdir. Omuga kemiğin içinde büyüyen tümörler genellikle onu aşındırır ve zayıflamasına neden olur. Bu nedenle, osteoporoz veya kanseri olan hastalarda nispeten küçük bir travma ile veya hiç travma olmaksızın bile kompresyon kırığı oluşabilir.

Omurga çökme kırığının semptomları nelerdir?

Omurga kompresyon kırığının ana semptomu ağrıdır. Tipik olarak, hastalarda ağrı kırılma anında geliştirir. Bu ağrı genellikle mekaniktir, yani ayakta durma veya çalışma gibi fiziksel yük ile daha da keskinleşir. Ağrı kırıktan birkaç ay sonra devam edebilir. Bazı durumlarda, başlangıçtaki ağrı çok yoğun değildir, ancak ilerleyen çöküşle dayanılmaz hale gelebilir. Bazı hastalar tekerlekli sandalyeye bağlı hatta yatalak hale gelebilir.

bel ağrısı

Vertebral kompresyon kırığının bir başka semptomu da öne doğru bükülme veya kifozdur. Ön kısım daha fazla çöktüğü için omurga kırığın olduğu yerde öne doğru bir açı yapar. Bu açı, omurganın öne doğru bükülmesine, yani kifoza neden olur. Kifoz başlangıçta farkedilmeyebilir ancak ilerleyen çöküşle ciddi boyuta gelebilir.

Diğer kırık türlerinden farklı olarak, genellikle kompresyon kırığı, omurilik sıkışmasına ve omurilik basısına yol açmaz. Bu nedenle hastalar genellikle nörolojik olarak sağlamdır.

Omurga çökme kırığı nasıl teşhis edilir?

Omurga çökme kırığını teşhis etmek için fizik muayene ve görüntüleme iki ana yöntemdir. Muayene ağrının yerini ve deformitenin varlığını ortaya çıkarabilir. MR, BT veya röntgen gibi omurga görüntüleme yöntemleri teşhis için uygundur. Bu radyolojik incelemeler etkilenen kemiği, çökme derecesini, deformiteyi, kemik ödemi, omurilik kanalının durumunu ve diğer birçok detayı güzel bir şekilde gösterir.

Basit çökme kırığı teşhisinde genellikle fizik muayene ve görüntüleme çalışmaları yeterlidir, lakin tümör varsa, tümörün kaynağını bulmak için ek araştırmalar gerekebilir.

Omurga çökme kırığının tedavisi nedir?

Çökme kırıkların tedavisi semptomların süresine, kompresyonun derecesine ve ek yaralanmaların varlığına bağlıdır. Vakaların büyük çoğunluğunda başlangıçta ağrı kesici ilaçlar ve istirahat ile tedavi edilir. Bazı durumlarda doktorlar omurganın hareketlerini geçici olarak kısıtlamak için dış alçı veya korse ekleyebilir.

Ağrı birkaç haftadan fazla sürerse, ameliyat yapılabilir. Vertebroplasti ve kifoplasti, omurga çökme kırıkların tedavisi için tasarlanmış işlemlerdir. Genellikle vertebral pekiştirme olarak da bilinmektedirler. Bu işlemler lokal anestezi, sedasyon veya genel anestezi altında yapılabilir. 

kifoplasti

Her iki işlem kırık omurga kemiğinin içine biyolojik çimento enjeksiyonunu içerir. Erişimi sağlamak için röntgen kontrolü altında kırık kemiğe bir veya iki iğne ilerletilir. Vertebroplasti esnasında çimento doğrudan kemiğe enjekte edilir. Kifoplasti veya balon kifoplasti, vertebroplastiden biraz farklıdır. Kifoplasti esnasında çökmüş omurga kemiği içinde bir balon şişirilir. Bu şekilde omurga gövdesi yüksekliği ve omurga deformitesi eski haline olabilecek kadar yakın duruma getirilebilir. Sonra çimento, doğrudan boşluğa verilir. Çimento enjeksiyondan sonra dakikalar içinde sertleşir ve destek sağlar.

Genelde hastalar aynı gün veya işlemden bir gün sonra taburcu olabilirler. İşlemin bir başka avantajı da hastaların (kullanıyorsa) kan sulandırcı veya kemoterapi ilaçlarının kesmesine gerek olmamasıdır. 

adam tekerlekli sandayla gün batımı

Etiketler

vertebral kompresyon kırığı teşhisi, vertebral kompresyon kırığı semptomları, vertebral kompresyon kırığı tedavisi, vertebroplasti, kifoplasti, vertebral büyütme, omurga çökme kırığı, omurga çökme kırığı teşhisi, omurga çökme kırığı septomları, omurga çökme kırığı tedavisi