Ara

Standart Torasik Outlet Sendromu Ameliyatları

· Bir hata fark ederseniz bize yazın

Torasik outlet sendromunun konservatif (ameliyat dışı) tedavi seçenekleri nelerdir?

Torasik çıkış sendromu söz konusu olduğunda, başarılı bir tedavi için en önemli adım doğru teşhisin konulmasıdır. Her ne kadar kulağa basit gelse de pratik açıdan bakıldığında doğru tanı konulmaması, tedavi önündeki en önemli engeldir. Bazı durumlarda teşhis ve tedavi arasındaki sınır müphemdir. Örneğin, çeşitli enjeksiyonlar hem geçici rahatlama hem de tanısal doğrulama sağlayabilir.

Hafif vakalar konservatif olarak tedavi edilir. Kol askıları, fizik tedavi, ağrı kesiciler, nefes alma, germe, postüral egzersizler, enjeksiyonlar faydalı olabilir. Şikâyetlerin nedenini bulmak çok önemlidir. Şikâyetler konservatif tedaviye yanıt vermediğinde çoğu zaman yapısal bir neden vardır ve ameliyat düşünülebilir.

Enjeksiyonlar

Bazı hastalarda enjeksiyonlar geçici bir rahatlama sağlayabilir. TOS tedavisi için iki tür enjeksiyon vardır – lokal anestezi ve Botoks. Bu enjeksiyonlar, doğru yere ulaşıldığında emin olmak için genellikle görüntüleme kılavuzuyla yapılır. Lokal anestezikler sadece bölgeyi uyuşturur ve ağrıyı bastırır. Etkileri sadece birkaç saat sürer ve hiçbir şekilde kalıcı tedavi sağlamazlar. Öte yandan Botoks enjeksiyonları uzun süreli kas felcine neden olur. Etkisi en fazla 6 ay sürer. Lokal anestezik veya Botox enjeksiyonuna pozitif yanıt, doğrulayıcı bir tanı testi olarak kabul edilir. Ancak bu varsayımı destekleyecek çok fazla kanıt bulunmamaktadır. ABD’de yapılan bir çalışma, cerrahi hastaları analiz ederek Botoks enjeksiyonlarının doğruluk payını araştırmış. Genel varsayımın aksine, bu çalışma Botoks enjeksiyonlarının tanısal doğruluğunun çok düşük olduğunu bulmuştur.1

Fizik Tedavi

Fizik tedavi (FT), ameliyatsız tedavinin temel taşıdır. Nörojenik TOS’lu pek çok kişide tedavi rehabilitasyonla ve şikâyetleri tetikleyen aktivitelerin düzenlenmesiyle başlar; bazıları ameliyata gerek kalmadan yeterince düzelir. FT kemik ya da yumuşak doku anomalisini ortadan kaldıramaz; uygun tedaviye rağmen şikâyetler kısıtlayıcı olmaya devam ederse cerrahi değerlendirme uygun olabilir. Konservatif tedaviye yanıt vermeyen hastalarda yapılan randomize bir çalışmada ameliyat, kol işlevini konservatif tedaviye devam etmekten daha fazla iyileştirdi.2 Belirgin güçsüzlük ya da kas erimesi daha erken değerlendirme gerektirebilir. Arteriyel ve venöz TOS farklı bir değerlendirme ister ve daha erken müdahale gerekebilir.3

Cerrahi Tedavi

Ameliyatın amacı şikâyetlerden sorumlu basıyı kaldırmaktır; bu yüzden torasik outlet dekompresyonu (TOD) adını alır. Ameliyat seçimi TOS’un tipine, basının nerede olduğuna ve beklenen fayda ile risk dengesine bağlıdır; yalnızca bir kaburganın varlığına ya da tek bir belirtiye dayanamaz. TOS’un cerrahi tedavisi iki gruba ayrılır: kaburga çıkarılmadan ve kaburga çıkarılarak. birinci kaburga çıkarılması ve dekompresyon planının tamamı yazımız, neden yalnızca kaburganın değil ameliyatın tamamının önemli olduğunu anlatıyor.

Anterior Skalenektomi ve Nöroliz (kaburga koruyucu teknik)

Bu tür ameliyatlar çok yaygındır. Lakin, torasik çıkış sendromu cerrahisinin ilk yıllarında uygulanmıyordu. O zamanlar cerrahlar TOS tedavisi için aksesuar ve birinci kaburgayı çıkarıyorlardı (diğer, oldukça radikal yöntemler de uygulanıyordu). Skalenektomi ve nöroliz ilk olarak 1927 yılında kaburga rezeksiyonuna alternatif olarak bildirilmiştir.4 Kaburga koruyucu ameliyatlarda skalen kasların bir kısmı çıkarılır ya da gevşetilir ve brakiyal pleksus fibröz dokudan kurtarılır; bazılarında köprücük kemiğinin altındaki pektoralis minör tendonu da serbestleştirilir. Birinci kaburganın çıkarılıp çıkarılmayacağı hastanın bulgularına ve cerrahi plana bağlıdır; uzmanlar her nörojenik TOS vakasında aynı yaklaşımı kullanmaz.3

Önden görülen sağ göğüs ve omzun 3B modeli; pektoralis minör kası kırmızı, kaburgalardan kürek kemiğine uzanıyor.
Pektoralis minör kası (kırmızı), üst kaburgalardan kürek kemiğinin ön kısmına, köprücük kemiğinin altına uzanır. Kaburgayı koruyan bazı ameliyatlarda tendonu da serbestleştirilir.
3B model: BodyParts3D, © The Database Center for Life Science, CC BY 4.0. Bu sayfa için oluşturulmuştur.

2005 yılında yayımlanan küçük bir randomize çalışma, ana sorunu ağrı olan hastalarda transaksiller birinci kaburga rezeksiyonunun, karşılaştırılan supraklaviküler sinir serbestleştirme ameliyatından daha iyi sonuç verdiğini buldu.5 Daha yeni seriler, seçilmiş hastalarda kaburga koruyucu ameliyatlarla da fayda bildiriyor.6 Hastalar, teknikler ve takip süreleri farklı olduğu için genel bir sıralama güvenilir değildir. Her iki ameliyat türünün de şikâyetlerin sürmesi ve ameliyat sonrası nedbe dokusu gibi riskleri vardır; komplikasyonları karşılaştıran çalışmalar net bir kazanan değil, farklı örüntüler bildiriyor.

Cerrahi Teknik

Prosedür ön taraftan gerçekleştirilir. Sinirleri ve damarları ortaya koyduktan sonra cerrah anterior skalen adalesini birinci kaburga bağlantısından ayırır ve alt kısmını çıkarır (skalenektomi). Daha sonra sinirlerin üzerinde bulunan veya sinirleri çaprazlayarak sıkıştıran yumuşak doku bantları kesilir (nöroliz). İsteğe bağlı olarak orta skalen kası da kesilebilir. Bu yöntem sinirleri geniş biçimde açığa çıkarır. Birinci kaburgayı ve varsa servikal kaburgayı yerinde bırakır; bu nedenle basıya kemiğin değil yumuşak dokunun yol açtığı düşünülen hastalara uygundur, kaburga basıya katkıda bulunuyorsa çıkarılması gerekebilir. Her TOS ameliyatından sonra olduğu gibi sinirlerin çevresinde nedbe dokusu oluşup ağrıya yol açabilir. Nedbeye bağlı sorunların tedavisi zordur, ancak seçilmiş hastalar yeniden yapılan sinir serbestleştirmesinden sonra düzelmiştir.7

Kaburga Çıkarma Tekniklerine Genel Bakış

Birinci kaburga ya da servikal kaburga basıya katkıda bulunuyorsa, onu çıkarmak ameliyatın temel bir parçasıdır. Kaburganın ne kadarının çıkarıldığı cerrahlara ve yaklaşımlara göre değişir. Geride kalan bir kaburga ya da kaburga parçası, özellikle şikâyetler ve muayene o bölgeyi işaret ettiğinde, bazı hastalarda basının sürmesine katkıda bulunabilir; bir çalışmada geride kaburga kalan ve şikâyetleri tekrarlayan hastalar, kaburganın çıkarıldığı yeni bir ameliyattan sonra düzeldi.8 Sinirlerin çevresinde kalan kas, fibröz bantlar ya da nedbe de rol oynayabilir.

Önden görülen kaburga kafesinin 3B modeli; birinci kaburgalar kırmızı, köprücük kemikleri saydam.
Birinci kaburgalar (kırmızı) köprücük kemiklerinin hemen altında kıvrılır; köprücük kemikleri saydam gösterilmiştir. Kola giden sinirler ve damarlar bu kaburgaların üzerinden geçer.
3B model: BodyParts3D, © The Database Center for Life Science, CC BY 4.0. Bu sayfa için oluşturulmuştur.

Kalan kaburga parçasının varlığı ya da boyu tek başına hastanın neden şikâyeti olduğunu göstermez: birinci kaburga rezeksiyonlarının uzun süreli takibinde, kalan kaburganın uzunluğu hastaların on yılı aşkın süre sonraki durumuyla ilişkili bulunmadı.9 İtalya’dan gelen ve kalan parçanın uzunluğuna değinen daha eski bir yorum genel bir kural ortaya koymaz.10 Ameliyat düşünen herkes için önemli olan şudur: ameliyatın sizin durumunuzda hangi yapılara yöneleceğini sorun.

Anterior veya Supraklaviküler Yaklaşım

Nöro-vasküler demete erişmenin en basit ve en eski yoludur. Torasik çıkış sendromu için bildirilen ilk ameliyat bu yolla gerçekleştirilmiştir.11 Teknik 150 yıl içinde gelişmiştir ancak temelleri aynıdır. Prosedür anterior skalenektomi ve nörolize çok benzer (yukarıya bakın). Tek fark kısmi birinci/aksesuar kaburga çıkarılmasıdır.

Cerrah brakiyal pleksusa ve subklavyen damarlara önden yaklaşır. Kaburga koruyucu teknikte olduğu gibi brakiyal pleksus kolayca ve geniş bir şekilde ortaya çıkarılabilir. Öte yandan birinci ve aksesuar kaburga maruziyeti ve çıkarılması zor ve risklidir. Kaburgaların derin yerleşimi – kelimenin tam anlamıyla brakiyal pleksus, subklavyen arter ve ven altında – erişimi engeller. İlk kaburgaya ulaşmak ve çıkarmak için sinirler ve damarlar uzaklaştırılmalıdır. Ama sinirler ve damarlar manipülasyondan hoşlanmaz. Sinirler özellikle fiziksel manipülasyona karşı hassastır. Her bir sinir, yüzlerce veya binlerce ayrı hassas mikroskobik sinir lifinden oluşur. İşlevleri, elektriksel aksiyon potansiyelleri şeklinde sinirsel uyarıları taşımaktır. Herhangi bir mekanik manipülasyon istemeden bu liflere zarar verebilir. Sonuç olarak hastalarda felç, uyuşukluk ve nöropatik ağrı gibi komplikasyonlar gelişebilir. Ağrı özellikle zayıflatıcıdır.

Kaburga sinirlerin ve damarların altında bulunduğundan, birinci kaburganın arka ve ön uçlarına ve servikal kaburganın büyük kısmına önden ulaşmak orta bölüme göre daha zordur. Ne kadar kemik çıkarılacağı cerrahın tekniğine ve hastanın anatomisine bağlıdır.

Japonya’dan 2023 tarihli bir literatür taraması farklı yaklaşımların bildirilen sonuçlarını ve komplikasyonlarını karşılaştırdı.12 Bildirilen oranlar başarının nasıl tanımlandığına (tam rahatlama, iyileşme ya da işlev) ve hastaların ne kadar süre izlendiğine bağlıdır; bu yüzden çalışmalar arasında doğrudan karşılaştırılamaz. Sinir hasarı ve nadiren damar hasarı bu yaklaşımın riskleridir. Bazı hastalarda her yaklaşımdan sonra şikâyetler sürebilir ya da geri dönebilir; kalan bası ve nedbe dahil olası nedenler kalıcı ve tekrarlayan TOS sayfasında anlatılıyor.

Lateral veya Transaksiller Yaklaşım

David Roos bu yöntemi 1966 yılında geliştirmiştir.13 Bu teknik göğüs cerrahları arasında popülerdir. Cerrah ilk kaburgayı yandan ve alttan, koltuk altından ortaya çıkarır. Bu rota üzerinden ilk kaburganın yan tarafına erişmek için cerrahın uzun bir mesafe geçmesi gerekir. İlk kaburga bulunduğunda, üzerinden geçen sinirlere ve damarlara zarar vermemeye dikkat edilerek kaslar sıyrılır. Kaburga kesilir ve çıkarılır.

Bu tekniğin kendine özgü birkaç sorunu vardır. Ameliyat sırasında kol uzaklaştırılmalı ve tutulmalıdır. Genellikle bir asistanın tek görevi işlem sırasında kolu tutmak ve hareket ettirmektir. Yara çok dar ve derindir, derin kas retraksiyonu gerektirir. Görünürlük zayıftır ve cerrahi manipülasyon zordur. Bazen ikinci kaburga girişi engeller ve çıkarılması gerekir. Birinci kaburganın orta kısmına nispeten daha kolay ulaşılabilir. Anterior ve posterior kaburga uçlarına ulaşmak ve çıkarmak zordur (anterior supraklaviküler yaklaşımda olduğu gibi). Aksesuar kaburganın ortaya çıkarılması ve rezeke edilmesi de zordur. Brakiyal pleksusun yalnızca alt bölümünün kısa bir parçası görülebilir. Bu yaklaşım hem nörojenik hem vasküler TOS’ta yaygın olarak kullanılır. Birinci kaburganın arka kısmını bu yolla ortaya çıkarmak ve çıkarmak daha zordur, ancak imkânsız değildir.

Aynı tarama bu yaklaşım için sonuçları ve sinir hasarı oranlarını bildirdi; yukarıdaki gibi, rakamlar sonuçların nasıl tanımlandığına ve ölçüldüğüne bağlıdır.12 Küçük bir damar hasarı riski vardır.

Her yaklaşım kaburgayı, sinirleri ve damarları farklı bir açıdan gösterir. Koltuk altından brakiyal pleksusun üst bölümlerine erişim sınırlıdır; bu nedenle daha yukarıdaki yumuşak doku basısını gidermek daha zordur. Cerrah, gereken dekompresyonu mümkün kılan yaklaşımı hastanın anatomisini ve ameliyat risklerini göz önünde tutarak seçmelidir.

Endoskopik yardımlı transaksiller yaklaşım

Bu tür bir yaklaşım, iyi bilinen standart transaksiller yaklaşımın hafif bir modifikasyonudur. Tek fark, cerrahi koridor oluşturulduktan sonra cerrahi boşluğa bir endoskop yerleştirilmesidir. Endoskop tarafından sağlanan aydınlatma ve büyütme, sadece cerrah için değil, tüm ameliyat ekibi için de daha iyi görselleştirme sağlar. Bu şekilde herkes ne yapıldığını görebilir ve bu yöntem eğitim ve öğretim için mükemmel hale gelir.

Daha fazla görünürlük ve görüntü paylaşımı dışında bu yöntemin çok fazla ek faydası yoktur. Standart transaksiller yaklaşımla ilişkili tüm eksiklikler endoskopik yardımlı teknikle aynıdır. Bu nedenle başarı ve komplikasyon oranları çok benzerdir.

Video Yardımlı Torakoskopik (VATS) veya Robotik Yaklaşımlar

Bu yaklaşımlar nispeten yenidir ve farklı bir cerrahi stratejiye dayanmaktadır. İlk kaburgaya zahmetli bir şekilde erişmek yerine, cerrah kolay erişim için normal göğüs boşluğunu kullanır. Ameliyat birkaç çalışma kanalı kurmakla başlar. Bu kanallardan biri endoskop için, diğerleri ise cerrahi aletler için kullanılır. Akciğer, cerrahi manipülasyon için geniş bir alana sahip olacak şekilde çökertilir. Bu, neredeyse tüm torakoskopik prosedürler için standart kurulumdur. Birinci kaburga göğüs boşluğunun üst kısmındadır ve cerrahın buraya aşağıdan erişmesi gerekir. Sinirlere ve damarlara zarar vermeden kaburga ortaya çıkarılır ve çıkarılır. Kaburga çıkarıldıktan sonra akciğer yeniden şişirilir ve cerrahi kanallar çıkarılır. VATS ve robotik yaklaşımlar çok benzerdir, temel fark tekniktir. VATS’ta cerrahlar ameliyat masasında durur ve aletleri tutar. Öte yandan robotik cerrahi sırasında cerrah konsolda oturur ve robot onun hareketlerini tekrarlar.

Bu yaklaşımın ana faydası, damar, arter veya sinir manipülasyonu olmadan ilk kaburgaya erişme ve çıkarma yeteneğidir. Bu çok önemli bir avantajdır çünkü (yukarıda tartıştığımız gibi) sinir ve damar hasarı TOS ameliyatının ana komplikasyonlarıdır. Ancak bu tekniğin çok ciddi dezavantajları vardır. İlk olarak, sinir hasarı riski nedeniyle birinci kaburganın arka bölümü genellikle yerinde bırakılır; bu bölüm basıya katkıda bulunuyorsa bu önemli olabilir. İkinci olarak, birinci kaburganın üzerindeki hiçbir şey açığa çıkarılamaz. Aksesuar kaburga, fibromusküler bantlar, aberran damarlar bu teknik kullanılarak çıkarılamaz. Daha çok venöz veya arteriyel kompresyon gibi vasküler TOS vakaları için faydalıdır.

Anterior İnfraklaviküler Yaklaşım

Bu yaklaşım sadece venöz TOS için kullanılır. Cerrah yaka kemiğinin altındaki kesiden birinci kaburgaya yaklaşır. Kaburga genellikle sığdır ve ortaya çıkarılması kolaydır. Kaburganın sadece ön segmentine ulaşılabilir ve rezeke edilebilir. Bu nedenle sadece subklavyen ven dekomprese edilebilir. McCleery sendromu veya Paget-Schroetter sendromu dahil olmak üzere vTOS vakaları için iyi bir cerrahi seçimdir, ancak diğerleri için uygun değildir. Nörojenik ve arteriyel TOS anterior infraklaviküler yaklaşımla tedavi edilemez.

Sonraki: Kalıcı (Persistan) ve Tekrarlayan (Nüks)Torasik Outlet Sendromu

Kaynaklar

  1. Likes K, Rochlin DH, Salditch Q, et al. Diagnostic accuracy of physician and self-referred patients for thoracic outlet syndrome is excellent. Ann Vasc Surg. 2014;28(5): 1100-1105. https://doi.org/10.1016/j.avsg.2013.12.011[↩]
  2. Goeteyn J, Pesser N, Houterman S, van Sambeek M, van Nuenen BFL, Teijink JAW. Surgery Versus Continued Conservative Treatment for Neurogenic Thoracic Outlet Syndrome: the First Randomised Clinical Trial (STOPNTOS Trial). Eur J Vasc Endovasc Surg. 2022;64(1): 119-127. https://doi.org/10.1016/j.ejvs.2022.05.003[↩]
  3. Chim H, Hagan RR, et al. Consensus Recommendations for Neurogenic Thoracic Outlet Syndrome from the INTOS Workgroup. Plast Reconstr Surg Glob Open. 2024;12(8): e6107. https://doi.org/10.1097/GOX.0000000000006107[↩][↩]
  4. Adson AW, Coffey JR. Cervical Rib: A Method of Anterior Approach for Relief of Symptoms by Division of the Scalenus Anticus. Ann Surg. 1927;85(6): 839-857. https://doi.org/10.1097/00000658-192785060-00005[↩]
  5. Sheth RN, Campbell JN. Surgical treatment of thoracic outlet syndrome: a randomized trial comparing two operations. J Neurosurg Spine. 2005;3(5): 355-363. https://doi.org/10.3171/spi.2005.3.5.0355[↩]
  6. Johansen K. Rib-sparing scalenectomy for neurogenic thoracic outlet syndrome: Early results. J Vasc Surg. 2021;73(6): 2059-2063. https://doi.org/10.1016/j.jvs.2020.12.052[↩]
  7. Jammeh ML, Yang A, Abuirqeba AA, et al. Reoperative Brachial Plexus Neurolysis After Previous Anatomically Complete Supraclavicular Decompression for Neurogenic Thoracic Outlet Syndrome: A 10-Year Single-Center Case Series. Oper Neurosurg (Hagerstown). 2022;23(2): 125-132. https://doi.org/10.1227/ons.0000000000000252[↩]
  8. Likes K, Dapash T, Rochlin DH, Freischlag JA. Remaining or residual first ribs are the cause of recurrent thoracic outlet syndrome. Ann Vasc Surg. 2014;28(4): 939-945. https://doi.org/10.1016/j.avsg.2013.12.010[↩]
  9. Nuutinen H, Kärkkäinen JM, Mäkinen K, et al. Long-term outcome over a decade after first rib resection for neurogenic thoracic outlet syndrome. Interact Cardiovasc Thorac Surg. 2021;33(5): 734-740. https://doi.org/10.1093/icvts/ivab172[↩]
  10. Mingoli A, Sapienza P, di Marzo L, Cavallaro A. Role of first rib stump length in recurrent neurogenic thoracic outlet syndrome. Am J Surg. 2005;190(1): 156. https://doi.org/10.1016/j.amjsurg.2004.11.006[↩]
  11. Coote. St. Bartholomew’s Hospital. Exostosis of the left transverse process of the seventh cervical vertebra surrounded by blood vessels and nerves. Successful removal. The Lancet. 1861;77(1963): 360-361. https://doi.org/10.1016/s0140-6736(02)44765-4[↩]
  12. Suzuki T, Kimura H, Matsumura N, Iwamoto T. Surgical Approaches for Thoracic Outlet Syndrome: A Review of the Literature. J Hand Surg Glob Online. 2023;5(4): 577-584. https://doi.org/10.1016/j.jhsg.2022.04.007[↩][↩]
  13. Roos DB. Transaxillary approach for first rib resection to relieve thoracic outlet syndrome. Ann Surg.1966;163(3): 354-358. https://doi.org/10.1097/00000658-196603000-00005[↩]
Paylaş: